Verslaving


Verslaving

 

Wanneer ben je verslaafd?

Van alcohol en drugs kun je afhankelijk, ofwel verslaafd, raken. Die afhankelijkheid kan lichamelijk of geestelijk zijn, of beide. Je bent lichamelijk afhankelijk als je lichaam protesteert als je het middel niet meer krijgt. Je krijgt dan ontwenningsverschijnselen. Als je het middel weer neemt verdwijnen ze meestal snel. Geestelijke afhankelijkheid betekent dat je steeds sterker naar het middel verlangt en het gevoel hebt niet zonder te kunnen. Een kenmerk van verslaving is dat iemand doorgaat met gebruik, ook al merkt hij dat er problemen door ontstaan. Vaak heeft de gebruiker wel een voornemen om te stoppen of te minderen, maar nu is het niet ‘het juiste moment’. De plannen worden steeds uitgesteld. Of ze mislukken keer op keer.

Verslaving gaat gepaard met veranderingen in de hersenen. Dit gebeurt in het ‘beloningscentrum’, het deel van de hersenen dat zorgt dat mensen genieten van bijvoorbeeld eten en seks. Hierdoor zorgt ons lichaam ervoor dat we genoeg eten en ons voortplanten. Maar bij mensen die regelmatig drugs en/of alcohol gebruiken, gaat het beloningscentrum zich volledig op deze middelen richten. De dingen waar iemand vroeger van genoot, doen hem niet veel meer. Niets is meer zo belangrijk als het kunnen gebruiken van het middel waaraan de persoon verslaafd is.

Hoe ontwikkelt een verslaving zich?

Een verslaving ontwikkelt zich meestal sluipend. Eerst lijkt er niet zoveel aan de hand: een glaasje extra, wie vindt dat een probleem? Een jointje, ach we zijn toch allemaal jong geweest?maar je gaat je steeds meer zorgen maken om iemand in je omgeving die gebruikt. En soms twijfel je aan jezelf: zie je een probleem terwijl dat er misschien niet is? De volgende signalen kunnen erop wijzen dat iemand een alcohol- of drugsprobleem heeft:
– gebruiken om de stemming te verbeteren. Bijvoorbeeld drinken omdat iemand zich somber of eenzaam voelt. Of blowen om de zenuwen te kalmeren.
– Geen maat kunnen houden.
– elke gelegenheid aangrijpen, of een reden verzinnen, om te kunnen gebruiken.
– Veel, gulzig of stiekem gebruiken, geheime bergplaatsen hebben.
– Een ongezonde uiterlijk, lichamelijke klachten of vermagering.
– Agressief of emotioneel reageren als het gebruik ter sprake komt.
– Verwaarlozing van uiterlijk, huis, gezin, familie en vrienden.
– Smoezen gebruiken om afspraken niet na te komen.
– Verzuimen van school, studie of werk door gebruik.
– Veroordelingen of boetes in verband met alcohol of drugsmisbruik.
– Problemen op het werk, studieresultaten gaan achteruit.
– Een veranderd uitgavenpatroon doordat veel geld nodig is voor gebruik.
– Niet meer naar feestjes gaan waar geen alcohol en drugs gebruikt worden en niet meer met mensen omgaan die gebruik afkeuren.

Wat moet je doen bij verslaving?

En dan komt het moment dat je het zeker weet: er is wel degelijk een probleem. Samen wil je dit oplossen, helaas valt dit tegen. Je zeurt, je moet meer vertrouwen hebben en hij/zij kan stoppen wanneer hij/zij wil .
Teveel drinken of drugs gebruiken veroorzaakt allerlei problemen. Die kunnen zo groot worden dat ze de meeste aandacht vragen van degene die gebruikt. En dat kan jou weer in de verleiding brengen om te denken; logisch dat hij zoveel drinkt/blowt/snuift, hij heeft het ook niet gemakkelijk. De gebruiker is het daar altijd graag mee eens. Hij kan of wil niet inzien dat zijn problemen voor een belangrijk deel veroorzaakt worden door zijn gebruik. Dankbaar haalt hij oorzaak en gevolg door elkaar. Zo stappen jullie allebei in de grote valuil.
Het belangrijkste bezwaar van de grote valkuil is dat hij het probleem van de gebruiker op je schouders neemt. Terwijl het probleem bij de gebruiker zelf ligt. En de verantwoordelijkheid voor de oplossing ook. Maar die verantwoordelijkheid neemt hij liever niet. Hij zoekt excuses voor zijn gebruik. Hij is dankbaar voor elk gebaar van jou waardoor hij kan denken dat jij het gebruik accepteert. Of dat hij wel snapt waarom hij nou drank of drugs gebruikt. En hij is altijd op zoeken naar argumenten die bewijzen dat het allemaal best meevalt. Is er eigenlijk wel een probleem vraagt hij zich steeds opnieuw af. De gebruiker heeft er belang bij om het probleem op te ontkennen. Want dan hoeft hij het ook niet op te lossen. Het is daarom belangrijk dat hij de gevolgen van zijn gebruik zoveel mogelijk zelf ervaart. Probeer daarom te stoppen met het oplossen van de problemen van degene die gebruikt. Hoer moeilijk dat ook kan zijn.

Als je op de volgende vragen vaker dan tweemaal ja moet antwoorden maak je het de gebruiker te makkelijk. Dan pas jij je aan hem aan, en aan zijn gebruik.
– Heb je wel eens plannen verzet of afgezegd vanwege het gebruik van iemand anders?
– Heb je wel eens bedreigingen geuit zoals: ik ga bij je weg als je niet stopt? Of ik bel de politie als je dronken in de auto stapt? Zonder dit echt te doen
– Bewaar je wel eens – tegen je zin in- de lieve vrede om de gebruiker vooral niet boos te maken?
– Worden uitstapjes, feestjes of vakanties wel eens verpest door het gebruik van de ander?
– Rijd je wel eens mee als passagier als de bestuurder heeft gebruikt/gedronken?
– Heb je wel eens uitnodigingen afgeslagen vanwege het gebruik van iemand anders? Bijvoorbeeld uit angst om voor schut te staan?
– Help je het gebruik wel eens geheim houden?
– Los je wel eens problemen op voor de gebruiker terwijl hij dat eigenlijk zelf zou moeten doen?
– Probeer je de angst en de schaamte van andere mensen te sussen?
– Zorg je ervoor dat de kinderen je partner zo weinig mogelijk irriteren als hij onder invloed is?

Een goed gesprek is de eerste stap richting een oplossing. Vier nuttige tips:
1. Kies een goed moment. Begin niet over het gebruik en de problemen die jij ervaart op een moment dat je heel erg boos bent. Of als de gebruiker onder invloed is. Drank en drugs zorgen voor onvoorspelbare reacties, bovendien kunnen ze vergeten wat je hebt gezegd.
2. Vraag naar de voordelen van het gebruik. De gebruiker heeft voordelen van zijn gebruik. Zijn naasten niet, en die willen er daarom meestal geen goed woord over horen. Toch is het goed om hier bij de gebruiker expliciet naar te vragen. Wat brengt het je? Wat levert het je op? Het praten over de voordelen die de gebruiker ervaart, haalt de spanning uit het gesprek. En het kan helpen om ook over de nadelen te praten. Vraag dus ook of er nadelen zitten aan het gebruik.
3. Wees duidelijk en concreet over waar jij last van hebt. Zeg niet: ik vind het niet goed dat je zoveel drinkt. Dan leidt maar al te gemakkelijk tot discussies oer wat veel is. Of tot vergelijkingen met anderen die nog meer drinken. Maar het concreet zoals: je wordt luidruchtig als je gedronken hebt en dat vind ik vervelend.
4. Gebruik geen loze dreigmenten. Je hoeft een dreigment maar een keer niet waar te maken of de gebruiker neemt je al niet meer serieus. Dreigementen begeuren vaak in een opwelling, te begrijpen, maar het werkt niet. Het is beter om iets te bedenken6 wat je wel kunt uitvoeren zoals: als je me dronken belt verbreek ik de verbinding.

Laat de gevolgen van het gebruik altijd bij de gebruiker. Iemand komt pas tot een besluit om iets aan zijn gebruik te veranderen, als hij een serieuze afweging maakt van voor- en nadelen ervan. Als jij de problemen steeds weer oplost, ervaart de ander te weinig nadelen van zijn gebruik en zal niet gemotiveerd zijn om iets aan zijn gebruik te veranderen.
Stel grenzen! Maak de gebruiker duidelijk waar de grens ligt van wat je nog wilt en kunt accepteren. Misschien vindt hij dat niet leuk en komt er ruzie van. Maar als je het niet doet, denkt de gebruiker dat hij zo door kan gaan. Gebruikers proberen vaak anderen zover te krijgen dat zij zich steeds meer aan gaan passen aan hun wensen. Zolang je daarin meegaat en je eigen grenzen steeds verlegt, hoeft de gebruiker zelf niets te veranderen.
Veroordeel het gedrag waar je last van hebt, niet de persoon. Om het gebruik aan te pakken heeft iemand zelfvertrouwen nodig, en het idee dat hij voor anderen nog steeds de moeite waard is.
durf ook met andere over de problemen te praten. Het kan erg opluchten als je iemand in vertrouwen neemt.

Deze informatie komt uit de folder verslaafd aan jou van Trimbos Instituut.